Urbanus

Urbanus (Urbain Servranckx, 1949) is een Belgische cabaretier, acteur, zanger en gitarist. Al sinds de jaren '70 staat hij in Vlaanderen en Nederland in het theater. Daarnaast speelt hij regelmatig in films en series. Ook is hij werkzaam als auteur van de strip Urbanus over zijn (fictieve) jeugd.

Urbanus doet het in zijn jeugd goed op school, maar is uit verveling op zijn vijftiende van school gegaan. In Schaarbeek volgt hij dan de opleiding Publiciteitstekenen aan de avondschool. Eén van zijn docenten, Daniël Geirnaert, is van grote invloed op Urbanus' werk. Deze opleiding zet hij later in bij zijn werk als stripauteur.

In 1973 richt de jonge Servranckx samen met medestudenten de groep ANUS op, die enkele maanden optreedt. Omdat de groep weinig serieus wordt genomen, valt deze al snel uit elkaar en gaat de artiest verder als Urbanus van Anus. Zijn komisch talent wordt al snel ontdekt door de Belgische Radio en Televisie (tegenwoordig de VRT) en vanaf dat moment kort hij zijn artiestennaam in tot simpelweg Urbanus.

Urbanus in het theater

Vanaf het moment dat hij solo op de planken staat, boekt Urbanus groot succes in het Vlaamse theater. Sinds 1975 speelt hij tevens over de grens in Nederland, waar hij al even populair blijkt. Zijn humoristische nummers zijn bij het publiek zeer geliefd en zijn debuutalbum Urbanus van Anus Leevend (1974) levert hem al gelijk vijf hitsingles op.

Uit zijn muziek volgen avondvullende theatershows, waaronder Urbanus Live (1982) en Hiep hiep rahoe fantastisch live (1998). De hoogtepunten uit zijn carrière brengt hij ten tonele in Urbanus Zelf (2012 Vlaanderen; 2013 Nederland), maar zijn carrière is dan nog lang niet voorbij. Na deze revue volgen daarom nog de shows Trecto Pnix (2017), Bis Bis Bis (2022) en in 2025 speelt de komiek nogmaals een selectie van zijn beste werken, nu met ruim tien jaar meer ervaring en materiaal. Hij toert dan opnieuw door Vlaanderen en Nederland met de show Bes Tof.

Urbanus op televisie

In 1974 start voor Urbanus niet alleen zijn solo carrière, maar ook die op de televisie. Hij wordt dan gevraagd om een komische act op te voeren in het programma Zorg dat je d'r bij komt, waarna zijn populariteit alleen maar toeneemt. Een paar jaar later komt er tevens voor het eerst een videoclip uit bij een van zijn nummers, 'De belastingcontroleur' (1978). Vanaf de jaren '80 verschijnt hij steeds vaker op televisie als acteur en als komiek en enkele programma's schrijft hij ook zelf. Dit is bijvoorbeeld het geval met Beter 10 crises in de lucht dan 1 in ons land (1983). Kort daarna schrijft de artiest tevens zijn eerste film, Hector, die in 1987 in première gaat en een groot succes wordt. Naast verantwoordelijk te zijn voor het script, vertolkt Urbanus hierin ook de hoofdrol. Zowel de film als de acteur vallen al snel in de prijzen en Hector is in zijn tijd het grootste kassucces in de Belgische filmgeschiedenis. Dit record wordt door Urbanus zelf verbroken met de film Koko Flanel (1990), die maar liefst achttien jaar lang de titel van het grootste kassucces van België draagt. Voor beide films werkt Urbanus samen met Stijn Coninx.

Van de meeste van zijn theatershows komen na afloop van de tour DVD's en CD's uit. Door de jaren heen speelt Urbanus nog in talloze televisiereeksen en films. Enkele titels zijn Genoeg gelachen, nu humor (1995), Urbain (2005), Urbanus vertelt (2010) en Kattenoog: het geheim van de Griezelclub (2015). Recent is de artiest het middelpunt van een documentaire over zijn leven, Urbanus van binnen (2025).

Strips

Urbanus werkt sinds 1983 samen met striptekenaar Willy Linthout aan de stripreeks Urbanus. De strips vertellen over een fictieve versie van Urbanus' jeugd. De reeks is een groot succes en blijft tot 2022 in omloop met gemiddeld vier tot vijf nieuwe albums per jaar.

Door de jaren heen werkt hij nog aan meer strips. In 1998 begint hij een samenwerking met tekenaar Jan Bosschaert voor de reeks De Geverniste Vernepelingskes en in 2003 start hij nog een tweetal strips met Dirk Stallaert: Plankgas en Plastronneke en Mieleke Melleke Mol. Voor de eerste vier albums van Kleine Suske en Wiske werkt Urbanus aan het schrijven van de scenario's, van 2002 tot 2004.

Op zoek naar een andere artiest? Kijk dan op onze artiestenpagina.

Foto: Liesa Servranckx